C bitamina ezagunenetako bat da, eta hotza iristen denean gehien bilatzen direnetako bat. Gorputzean gauza askotarako balio du, eta berezitasun bat du: guk ez dugu sortzen; beraz, janariarekin iritsi behar da. Gainera, uretan disolbatzen da eta gorputzak ia ez du gordetzen. Horregatik komeni da egunero hartzea.
C bitamina zertarako den, hari eta hotzeriei buruz benetan zer dakigun, zer elikagaitan dagoen eta zenbat behar den kontatuko dizugu.
Zertarako da C bitamina
Europar Batasunak zerrenda batean jasotzen ditu bitamina bakoitzari egotz dakizkiokeen ondorioak, frogatuta daudelako. C bitaminari buruz dio honako hauei laguntzen diela:
- sistema immunitarioaren funtzionamendu normalari;
- kolagenoaren eraketa normalari (kolagenoa azalean, hezurretan, kartilagoetan, hortzetan, hortzoietan eta odol-hodietan dago);
- gorputzak elikagaien burdina hobeto xurgatzeari;
- zelulak kalte oxidatzailetik babesteari;
- nekea eta akidura murrizteari;
- nerbio-sistemaren funtzionamendu normalari eta energia-metabolismo normalari.
Burdinarena erabilgarria da egunerokoan: dilistak edo espinakak C bitamina asko duen fruta-pieza batekin laguntzen badituzu, gorputzak hobeto aprobetxatzen du haien burdina.
C bitamina eta sistema immunitarioa: hotzeriak saihesten ditu?
Hirurogeita hamarreko hamarkadan, Linus Pauling kimikariak, Nobel saridunak, defendatu zuen C bitamina asko hartzeak hotzeria saihestu eta sendatu zezakeela. Harrezkero asko aztertu da.
29 ikerketaren berrikuspen batek, 11.000 haur eta heldu baino gehiagorekin, C bitamina egunero hartzen zutenak eta hartzen ez zutenak alderatu zituen. Biztanleria orokorrean, C bitaminak ez zituen hotzeriak saihestu. Aldizka hartzen zutenengan, hotzeriek zertxobait gutxiago iraun zuten eta sintomak zertxobait arinagoak izan ziren. Hotzeria hasita zegoenean hartzen hasteak ez zuen ondorio argirik erakutsi.
Argi dagoena da C bitamina faltak defentsak ahultzen dituela. Horregatik, zentzuzkoena egunero janariarekin hartzea da, ez pilulaka katarroa iristen denean.
Zer elikagaik dute C bitamina
Batez ere frutetan eta barazkietan dago, eta hobe gordinik edo gutxi eginda jaten badira, beroak eta egosteko urak zati bat galtzea eragiten dutelako. C bitamina gehien duten elikagaietako batzuk hauek dira:
- Zitrikoak: laranjak, mandarinak, limoiak eta pomeloak.
- Kiwia, marrubiak eta papaia.
- Piperra, batez ere gorria, eta perrexila.
- Brokolia, Bruselako aza-txortak eta azalorea.
- Tomatea.
Laranja eta mandarina dira hartzeko modurik errazenetakoak: eskuz zuritzen dira eta edonon jaten dira. Laranjak ematen duen guztia kontatzen dizugu laranjaren onurak sarreran. Zukuan hartzen baduzu, laranja-zukua eta beherakoa sarreran azaltzen dugu zer ematen duen eta noiz ez den komeni.
Zenbat C bitamina behar da egunean
Europar Batasuneko elikagaien etiketetan, heldu baten erreferentziazko kantitatea egunean 80 mg da. Tamaina ertaineko laranja batek kantitate horren zati handi bat ematen du, eta pare bat fruta-pieza eta barazki apur batekin arazorik gabe iristen da.
Janariarekin zaila da pasatzea. Dosi altuko osagarriek urdaileko ondoeza eman dezakete; beraz, hartzea pentsatzen ari bazara, kontsultatu lehenago zure medikuari edo farmazialariari.
Laranjak eta mandarinak, sorotik zure etxera
Campo Filósofon gure mahai-laranjak eta klementina mandarinak lantzen ditugu, eskuz biltzen ditugu eskaera egiten den egunean, puntuan daudenean, eta 24-48 ordutan iristen zaizkizu etxera, hozkailu-ganberetatik pasatu gabe.
Kanpaina urritik ekainera bitartekoa da. Lineako dendan une bakoitzean daukagun fruta ikusiko duzu.
Iturriak: 432/2012 (EB) Erregelamendua (baimendutako osasun-propietateak), 1169/2011 (EB) Erregelamendua (etiketetako erreferentziazko kantitateak) eta C bitaminari eta hotzeria arruntari buruzko Cochrane berrikuspena (2013).